Tìm hiểu các loài chim quý tại Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà
Những khu rừng của Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà là ngôi nhà của nhiều loài động thực vật quý hiếm. Là nơi vẫn còn đang nuôi dưỡng các loài chim đặc hữu. Bạn gần như chẳng tìm thấy chúng ở những khu rừng thông thường. Nhưng hiking Bidoup Núi Bà, len lỏi trong những cánh rừng già bạt ngàn, bạn sẽ có cơ hội gặp gỡ. Cùng Tổ Ong tìm hiểu về một số loài chim quý hiện có ở Bidoup Núi Bà và sự đặc biệt của những loài này.
GIỚI THIỆU VỀ VƯỜN QUỐC GIA BIDOUP NÚI BÀ
Vị trí địa lý
Là một trong năm Vườn quốc gia (VQG) lớn nhất Việt Nam, Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà được đặt tên theo hai ngọn núi cao nhất Lâm Đồng, nằm trong khuôn khổ của Vườn là đỉnh Bidoup 2.287m và Núi Bà cao 2.167m. Bidoup Núi Bà có phần lớn diện tích nằm ở Huyện Lạc Dương và một phần huyện Đam Rông, tỉnh Lâm Đồng, cách thành phố du lịch Đà Lạt khoảng 50km. Chính vì độ cao và hệ sinh thái đa dạng của mình, Bidoup Núi Bà hàng năm thu hút hàng triệu lượt du khách đến khám phá, đặc biệt là các trekker đam mê chinh phục thử thách.
Hệ sinh thái của Bidoup Núi Bà và sự đa dạng của các loài chim quý
Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà có hệ sinh thái đặc trưng của vùng khí hậu á nhiệt đới với các thảm thực vật rừng đa dạng, khoảng 1400 loài thực vật phong phú và những gốc cổ thụ hơn một ngàn năm tuổi. Điều kiện khí hậu và địa hình cũng mang đến sự đồ sộ về giống loài động vật cho Bidoup Núi Bà với hơn 400 loài khác nhau, trong đó có 127 loài chim ghi tên trong sách đỏ của IUCN và Sách đỏ Việt Nam. Đặc biệt phải kể đến 17 loài chim quý tiêu biểu.
Sự đa dạng này thể hiện ngay trong tour Bidoup Núi Bà. Trên hành trình chinh phục đỉnh Bidoup, dưới bóng cây cổ thụ cao tít, chúng ta có thể thấy được loài Khướu đầu đen má xám, hay một chú Lách tách gáy đen. Có loài chỉ bé bằng bàn tay mình như lại vô cùng xinh đẹp. Có lẽ tất cả màu sắc rực rỡ nhất đều hội tụ ở đây. Nó không chỉ trở thành nơi ưa thích của các nhà khoa học về động vật mà còn của cả những người yêu thiên nhiên.
MỘT SỐ LOÀI CHIM QUÝ TẠI VƯỜN QUỐC GIA BIDOUP
Trong bài viết này, Tổ Ong Adventure sẽ cùng bạn tìm hiểu về 5 trong số những loài chim quý hiếm hiện có tại Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà là Khướu đầu đen má xám, Khướu hông đỏ Việt Nam, Khướu ngực Hồng, Họa mi Langbian, Sẻ thông họng vàng. Bao gồm các đặc điểm về hình thái, đặc điểm sinh thái, nguồn thức ăn và mức độ quý hiếm.
Khướu ngực hồng
Chim Khướu ngực hồng là loài chim thuộc bộ Sẻ – Passeriformes, họ Kim oanh – Leiothrichidae, có tên khoa học Garrulax annamensis (Robinson & Kloss, 1919), nằm trong Danh lục đỏ IUCN, cấp độ EN.
Khẩu phần ăn của chim khướu ngực hồng
Tại Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà, chim khướu ngực hồng là một loài chim ăn côn trùng. Chúng ăn nhiều loại côn trùng khác nhau, bao gồm các con sâu bướm, châu chấu, kiến, và các loài côn trùng bé khác.
Đặc điểm hình thái của chim khướu ngực hồng
Chim khướu ngực hồng là một loài chim cỡ trung bình với chiều dài khoảng 25 đến 27 cm. Chúng có bộ lông màu vàng cam phủ đầu và ngực, trên ngực có các dải màu đen. Phần lưng màu nâu vàng, phía trên mắt có một sọc màu vàng cam, họng màu đen. Chim cái có một bộ lông giống chim trống, nhưng không thể phân biệt được giới tính chỉ bằng cách nhìn vào bộ lông. Chim khướu ngực hồng có giọng hót đặc biệt với âm thanh cao và vang lớn.
Đặc điểm sinh thái của chim khướu ngực hồng
Chúng sống chủ yếu trong các rừng núi ẩm ướt như rừng lá rộng thường xanh, rừng thứ sinh và bìa rừng ở khu vực có độ cao từ 900m đến 1.500 m so với mực nước biển. Khướu ngực hồng là loài chim định cư, nhút nhát, sống thường theo cặp hoặc đàn từ 3 đến 5 cá thể.
Khướu đầu đen má xám
Chim Khướu đầu đen má xám Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà là loài chim thuộc bộ Sẻ – Passeriformes, họ Kim oanh – Leiothrichidae, có tên khoa học Trochalopteron yersini (Robinson & Kloss, 1919), nằm trong Danh lục đỏ IUCN cấp độ LC
Khẩu phần ăn của chim Khướu đầu đen má xám
Khướu đầu đen má xám được xem là loài ăn tạp, thức ăn chủ yếu thường là côn trùng hay một số loại trái cây rừng. Chúng thường kiếm ăn ở tầng thấp của tán rừng và mặt đất.
Đặc điểm hình thái của chim Khướu đầu đen má xám
Khướu đầu đen má xám có kích thước cỡ trung bình với chiều dài khoảng 26 đến 28cm. Chúng nổi bật với màu sắc cơ thể chủ đạo là màu cam nâu. Đầu đen, họng và má xám bạc; ngực và phần trên bụng, vòng cổ và lưng trên màu đỏ gỉ sắt. Cánh màu vàng ô-liu với lông bao cánh màu đen. Đuôi nâu ô-liu với mép gốc đuôi vàng. Dưới bụng và lông bao dưới đuôi màu nâu. Phần còn lại trên cơ thể màu xám. Giọng hót lớn vang.
Đặc điểm sinh thái của chim Khướu đầu đen má xám
Khướu đầu đen má sống chủ yếu ở rừng thường xanh lá rộng, rừng hỗn hợp giao lá kim. Phân bố ở độ cao từ 1.500m đến 2.450m so với mực nước biển. Mùa sinh sản của chúng bắt đầu từ tháng 3 đến tháng 4. Tập tính rất nhút nhát và thường hoạt động đi đôi hoặc theo đàn nhỏ. Bên cạnh đó, chúng là loài có tập tính bảo vệ lãnh thổ nơi sinh sống cao.
Mi Langbiang
Mi Langbiang thuộc bộ Sẻ – Passeriformes, họ Kim oanh – Leiothrichidae, có tên khoa học Laniellus langbianis (Gyldenstolpe, 1939), nằm trong Danh lục đỏ IUCN, cấp độ EN.
Khẩu phần ăn của Mi Langbiang
Tại Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà, Mi Langbiang thường kiếm ăn chủ yếu ở tầng giữa của tán rừng, trong những tán cây thường xanh lá rộng, di chuyển rất nhanh khi bắt mồi. Thức ăn chủ yếu là côn trùng như sâu, bướm và các loài động vật không xương sống. Chúng có thói quen làm mềm con mỗi trước khi ăn.
Đặc điểm hình thái của Mi Langbiang
Kích thước cơ thể của Mi Langbiang cỡ trung bình 20 đến 22cm. Hình thái có lớp lông phần đỉnh đầu với gáy màu xám, viền mắt màu đen nhạt. Màu lông phủ trên cơ thể chủ yếu là nâu đỏ kèm với sọc và viền màu nâu đen nhạt. Phần đuôi có màu xám nâu nhạt với màu trắng ở chóp đuôi. Phần bên dưới cơ thể với lớp lông trắng kèm với các điểm, sọc đen tập trung chủ yếu hai bên sườn. Tiếng hót của loài chim đặc hữu này rất đặc sắc giống như tiếng huýt sáo.
Đặc điểm sinh thái của Mi Langbiang
Loài chim này phân bố chủ yếu ở độ cao 900 đến 1500m, trong các khu rừng thường xanh lá rộng và bìa rừng, rừng thứ sinh cây bụi. Là loài chim định cư với quần thể số lượng ít, nhút nhát, sống thường theo cặp hoặc đàn từ 3 đến 5 cá thể. Ghép đôi và sinh sản vào tháng 4 đến tháng 6 hàng năm.
Sẻ thông họng vàng
Sẻ thông họng vàng thuộc bộ Sẻ – Passeriformes, họ Sẻ thông – Fringillidae, có tên khoa học chloris monguilloti (Delacour, 1926), nằm trong Danh lục đỏ IUCN, cấp độ EN
Khẩu phần ăn của Sẻ thông họng vàng
Chúng thường kiếm ăn ở tầng cao của tán rừng tại Vườn quốc gia Bidoup. Thức ăn chủ yếu là hạt thông và côn trùng (ruồi, cào cào và châu chấu).
Đặc điểm hình thái của Sẻ thông họng vàng
Loài này có kích thước cỡ nhỏ với chiều dài khoảng 13 đến 14 cm. Chúng là loài chim sẻ đầu đen với mỏ hình nón lớn, cánh màu vàng và đuôi có khía. Có sự khác nhau về đặc điểm hình thái của cá thể trống và mái. Chim trống có lưng màu đen, hông và lông bao trên đuôi màu vàng, toàn bộ mặt dưới màu vàng, ngực và sườn có vệt màu đen, mỏ màu hồng. Chim mái có màu lông nhạt hơn, hơi xám, vạch ở ngực và bụng màu nâu tối. Đặt biệt, vòng mắt ở con cái có phần sáng hơn.
Đặc điểm sinh thái của Sẻ thông họng vàng
Sẻ thông họng vàng sống chủ yếu ở rừng thông thưa thớt và trảng cây bụi hoặc khu vực trồng trọt của các khu dân cư xung quanh. Phân bố ở độ cao từ 1000 lên đến 2.000m (Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà). Tập tính sinh sống thường theo bầy nhỏ, đôi khi lại hợp hành bầy lớn lên đến 20 cá thể. Thời gian sinh sản trong khoảng thời gian từ tháng 12 đến tháng 5 năm sau. Tổ làm trên cành thông.
Khướu hông đỏ Việt Nam
Khướu hông đỏ Việt Nam thuộc bộ Sẻ – Passeriformes, họ Kim oanh – Leiothrichidae, có tên khoa học Cutia legalleni (Robinson & Kloss, 1919), nằm trong sách đỏ của BirdLife International, cấp độ NT.
Khẩu phần ăn của Khướu hông đỏ Việt Nam
Khướu hông đỏ Việt Nam kiếm ăn chủ yếu ở tầng giữa và tầng cao của các tán rừng Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà. Thức ăn bao gồm các loài côn trùng, hạt hay quả mọng.
Đặc điểm hình thái của Khướu hông đỏ Việt Nam
Khướu hông đỏ tại Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà có kích thước trung bình với chiều dài khoảng 17 đến 19cm. Đối với con đực sẽ có lớp lông đỉnh đầu và phần gáy có màu xám cát, viền mắt kéo dài đến hai bên gáy có màu đen. Lông phủ phía trên lưng và đuôi có màu nâu sáng hạt dẻ. Đuôi đen với viền trắng ở chóp đuôi. Cánh và bao cánh màu đen, bạc. Bụng có nhiều dải đen trên nền lông trắng xám. Con cái thường sẽ có lớp lông ở phần đỉnh đầu và viền mắt màu nâu socola. Lớp lông phủ phía trên và lưng có màu xám nâu với các sọc đen lớn tương phản rõ rệt. Giọng hót cao và vang.
Đặc điểm sinh thái của Khướu hông đỏ Việt Nam
Loài chim đặc hữu này phân bố chủ yếu ở sinh cảnh rừng lá rộng thường xanh và rừng hỗn giao lá rộng lá kim với độ cao 1.200 đến 2.100m (Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà). Là loài chim định cư, nhút nhát. Tập tính sinh sống của chúng thường sẽ theo bầy nhỏ từ 4 đến 6 cá thể, đôi khi sẽ kiếm ăn theo bầy với các loài chim khác.
LỜI KẾT
Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà chiêu đãi bạn bằng một bữa tiệc thị giác, mãn nhãn với những gì nhìn thấy, háo hức với những kiến thức mới mẻ vừa biết được. Mỗi loài chim đều là một cá thể đặc biệt trong thế giới của chúng.
Tuy nhiên, việc khám phá thiên nhiên luôn phải đi liền với bảo tồn và phát triển. Để mỗi lần ghé lại Bidoup Núi Bà, chúng ta đều có thể được rừng xanh che chở, được sống trong thiên nhiên xinh đẹp như lần đầu gặp gỡ. Và dù hiking Bidoup Núi Bà bao nhiêu lần đi chăng nữa, Tổ Ong Adventure vẫn luôn là nơi bạn có thể tin tưởng để đồng hành.
