Khám phá thảm thực vật thú vị trong rừng già Putaleng

Putaleng là một phần của dãy núi Hoàng Liên Sơn, dãy núi đồ sộ phía Bắc của nước ta. Đỉnh Putaleng cao đến 3.049m, được mệnh danh là “nóc nhà thứ hai của Đông Dương”. Với đỉnh nhọn và sườn dốc đặc trưng của những núi trẻ, thảm thực vật tại đây có sự phân hóa rõ rệt theo độ cao. Hôm nay, bạn hãy cùng Tổ Ong khám phá hệ thống thực vật tại Putaleng nhé.

Rừng nguyên sinh Putaleng

1. Sự phân tầng thực vật tại Putaleng

Putaleng có khí hậu lạnh giá, mưa nhiều, càng lên cao càng lạnh. Mây mù hầu như bao phủ quanh năm. Nhìn chung, hệ thống thực vật tại đây phong phú bậc nhất nước ta với trên 2000 loài. Trong đó, rất nhiều loài quý hiếm có tên trong sách đỏ của Việt Nam. Các nhà nghiên cứu đã phân chia hệ thực vật tại đây theo đai độ cao. Có 5 đai là đai dưới 700m, 700 – 1700m, 1700 – 2200m, 2200 – 2800m và đai trên 2800m. Ở độ cao dưới 700m, diện tích rừng tự nhiên nhỏ, chủ yếu là nương rẫy và rừng thứ sinh. Ở độ cao trên 2.800m, thảm thực vật không bị phân hóa nhiều do sự khắc nghiệt của khí hậu và địa hình.

• Độ cao dưới 700mĐây là khu vực chịu nhiều tác động của con người, diện tích rừng nguyên sinh còn lại rất nhỏ. Kiểu rừng phổ biến ở đai độ cao này là rừng nhiệt đới thường xanh gió mùa núi thấp, rừng tre, cây bụi và cỏ nhiệt đới. Các loài cân thân gỗ có chiều cao trung bình khoảng 11m với tối đa 2 tầng. Bạn vẫn có thể bắt gặp những loài cây cao tới 25m. Đó là những cây còn sót lại của rừng nguyên sinh trước đây.
  • Các độ cao 700 – 1700m, 1700 – 2200m và 2200 – 2800m

  Ở các độ cao này, địa hình hiểm trở hơn rất nhiều. Càng lên cao càng nhiều dốc đá, do đó, diện tích rừng nguyên sinh cũng gia tăng theo. Khu vực này phổ biến kiểu rừng kín thường xanh lá rộng có cấu trúc 2 đến 3 tầng. Độ cao thân cây trung bình là từ 15 – 20m. Ngoài ra, trên các triền dốc còn có rừng cây lá rộng xen kẽ với rừng lá kim. Một số loài cây có thể kể đến là Pơmu, Dẻ tùng sọc trắng hay Thông tre. Trên 1700m, bạn cũng sẽ dễ dàng bắt gặp những cây gỗ trên 30m. Độ cao này cũng là nơi hàng chục loài đỗ quyên và hàng trăm loài phong lan phát triển mạnh mẽ.

  Khu vực trên 2000m có nhiệt độ thấp quanh năm cùng với độ ẩm cao là điều kiện thích hợp cho rêu và địa y sinh trưởng. Những thân cây gỗ lâu năm được chúng phủ lên một màu xanh cổ kính. Dưới mặt đất, số lượng dương xỉ cũng nhiều hơn. Điều này chứng tỏ thảm thực vật tại khu vực này còn khá nguyên vẹn.

  Đai độ cao từ 2200 – 2800m là đoạn chuyển tiếp từ núi trung bình lên núi cao. Nơi đây có nhiều cánh rừng nguyên sinh tập trung tại các khe núi. Vối thuốc và sặt là những vị thuốc rất phổ biến của Putaleng. Vối thuốc có khả năng trị bỏng, tiêu hóa kém, vết thương xuất huyết hay do trùng độc cắn. Còn sặt, có vẻ ngoài khá giống tre nứa, thì có khả năng cầm máu rất tốt.

Thân cây cổ thụ tại Putaleng

• Độ cao trên 2800m

Nhiệt độ trên núi lạnh lẽo quanh năm, lượng mưa giảm đi đáng kể. Càng lên gần đến đỉnh, diện tích rừng rậm giảm dần, chiều cao trung bình của cây cũng giảm xuống. Thảm thực vật chuyển sang các loài gần giống với thực vật ôn đới và mang tính nguyên sinh nhất tại Putaleng. Trong điều kiện đặc biệt của thổ nhưỡng, địa hình và khí hậu, kiểu rừng lùn gần như chiếm lĩnh cả khu vực này. Thân cây có độ cao trung bình từ 4 đến 6m, cong queo và sần sùi. Rêu và địa y bám đầy trên tán cây và rủ xuống mặt đất. Các trảng trúc, trảng cây bụi và trảng cỏ á chịu hạn phổ biến trên đường đỉnh.

Rừng cây lùn khu vực đỉnh núi

2. Mùa hoa đỗ quyên nở

Putaleng được xem là thiên đường của hoa đỗ quyên. Cuối tháng 2, đầu tháng 5, khắp núi rừng Putaleng như được khoác lên một chiếc áo hoa rực rỡ. Cả khu rừng phảng phất mùi thơm dìu dịu của đỗ quyên. Những cây đỗ quyên cổ thụ phủ rêu phong đã tồn tại trên ngọn núi này hàng trăm năm, trải qua biết qua nhiêu nắng gió, thăng trầm của thời gian.

Đỗ quyên là loài thân gỗ sinh trưởng xen kẽ nhiều loài thực vật khác ở độ cao trên 1700m. Hoa đỗ quyên nở thành chùm đầy kiêu sa, nổi bật giữa những tán cây khẳng khiu, xù xì. Tại Putaleng, bạn có thể bắt gặp đến 30 loài đỗ quyên được phân biệt bằng màu sắc. Màu hoa chủ đạo mà bạn dễ dàng nhìn thấy là sắc hoa hồng đậm. Ngoài sắc hồng, đỗ quyên còn có màu đỏ quyến rũ, màu trắng tinh khiết, màu vàng tươi trẻ, màu tím trầm tư với đủ sắc độ đậm nhạt.

Hoa trên đỉnh sẽ nở muộn hơn so với hoa ở sườn thấp. Cụ thể là vào cuối tháng 3 thì đỗ quyên trên đỉnh mới bắt đầu bung nở, còn hoa ở vùng thấp hơn đã bước vào giai đoạn tàn. Để trekking Putaleng kịp lúc hoa nở đẹp, bạn nên tham khảo thông tin từ người bản địa trước nhé.

Sắc hồng đậm của hoa đỗ quyên nhuộm thắm núi rừng

3. Bảo vệ sinh thái rừng trên đỉnh Putaleng

Với vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ, Putaleng thu hút ngày càng nhiều du khách ghé chân. Do đó, vấn đề bảo vệ hệ sinh thái rừng, đặc biệt là rừng nguyên sinh cần được chú trọng. Chính quyền địa phương luôn nỗ lực tuyên truyền người dân giữ rừng, làm nương rẫy có kế hoạch. Song song với đó, hoạt động du lịch xanh cũng được quan tâm đầu tư. Rất nhiều người bản địa thông thạo địa hình trở thành những porter giàu kinh nghiệm để hỗ trợ du khách trekking.

Bản thân mỗi người chúng ta cũng cần phải có trách nhiệm khi đến nơi đây. Chúng ta cần trân quý từng nhánh cây ngọn cỏ, không mang theo thứ gì không thuộc về mình ra khỏi khu rừng. Hãy để cho rừng mãi xanh, mãi bình yên như bao nhiêu năm qua. 

 

Mảnh đất này với nguồn gen thực vật vô cùng quý giá chính là món quà của mẹ thiên nhiên. Mỗi nhánh cây, nhọn cỏ dù nhỏ bé đều là những tuyệt tác của tạo hóa. Có đi mới biết nơi đây tuyệt vời biết chừng nào. Vì vậy, hãy làm một chuyến trekking khám phá đỉnh Putaleng cùng với Tổ Ong ngay hôm nay nhé.

 

Gợi ý bạn đọc:

Tham khảo Tour Trekking Putaleng tại Tổ Ong Adventure

Top 7 trải nghiệm trekking Ky Quan San nhất định phải thử

Hành trình 3 ngày 4 đêm chinh phục Putaleng